Zamiana dźwięku w kolor

- Zatrzymajmy się na chwilę. Nie mogę znieść tego pomarańczowego koloru!

Gdzie ten pomarańcz? Jesteśmy w Transtevere w Rzymie i wszystko, co widzę to bary, ludzie spacerujący ulicami tą wczesną mroźną wiosną, wszystko przy dźwiękach kościelnych dzwonów. Po deszczowym dniu nadchodzi wieczór, więc nawet nie można obwinić słońca za optyczne iluzje.

Przechadzam się z aktorką, którą znam od pewnego czasu, z którą jednak nie mieliśmy wcześniej okazji spokojnie porozmawiać. Zatrzymuję się, zgodnie z jej prośbą, jednak tylko z uprzejmości, wydaje się, że ta zrównoważona profesjonalistka musi być bardziej szalona, niż myślałem.

Idziemy do restauracji na obiad. Zamawiamy risotto z truflami i dobre wino. Rozmawiamy o życiu, kiedy ona ponownie mówi coś absurdalnego:

- To jedzenie jest prostokątne!

Zauważyła zaniepokojony wyraz mojej twarzy. Prostokątne jedzenie?

- Pewnie myślisz, że jestem szalona, ale tak nie jest. W pewnym okresie mojego życia myślałam, że jestem daltonistką, że mylę kolory. Udałam się do lekarza i dowiedziałam się, że mam dosyć powszechne neurologiczne zaburzenie.

Kiedy wróciłem do domu, natychmiast zacząłem przeszukiwać Internet i byłem zaskoczony, kiedy odnalazłem coś, o czym nigdy wcześniej nie słyszałem: synestezja. Stan, w którym stymulowanie jednego zmysłu, wywołuje odbiór tego bodźca przez inny zmysł.
Ludzie cierpiący na tę dolegliwość mylą dźwięki z zapachem, to co widzą z tym co smakują, widząc kolory czują jakby je dotykali (nie koniecznie w takim porządku jak tu nakreśliłem).

Niektóre opracowania naukowe utrzymują, że widzenie aury przez ludzi, jest tego wynikiem; Nie zgadzam się z tymi opracowaniami, gdyż wierzę, że każdy z nas rzeczywiście ma ciało astralne, które może być widziane, kiedy zmienimy sposób naszego postrzegania. Jednak, co najbardziej zafascynowało mnie w moich badaniach, to fakt, że to, co postrzegamy naszymi zmysłami nie jest całkowicie prawdziwe. Osoby dotknięte synestezją, postrzegają świat całkowicie inaczej niż my, a jednak nie przeszkadza im to w prowadzeniu stosunkowo normalnego życia. Moja przyjaciółka pracuje we włoskiej telewizji dzień w dzień i utrzymuje, iż do sposobu w jaki postrzega świat już przywykła.

Drążąc głębiej tę materię, odkryłem opracowanie w brytyjskim magazynie "Cognitive Neuropsychology" (Neuropsychologia poznawcza"). Zespół badaczy z z Uniwersytetu w Londynie, prowadzony przez Dr Jamie Ward, poszedł nawet dalej: niektóre osoby cierpiące na synestezję mogą nazywać kolory przy pomocy słów, związanych z emocjami, takich jak "miłość", "syn". Duża większość z nich wiąże  imiona z określoną tonacją. Ward opisuje przypadek dziewczyny, występującej w opracowaniu pod inicjałami G.W., która słysząc określone imiona, automatycznie miała wizję koloru, powiązanego z tym słowem.

Dowiaduję się z magazynu o sztuce, że aureole, jakie możemy zobaczyć wokół głów świętych, mogły zostać stworzone dawno temu przez malarza z synestezją i powielane przez innych, bez zastanawiania się nad powodem, dzięki któremu ten świetlisty krąg powstał. Zdobywca Nagrody Nobla z dziedziny fizyki, z roku 1965 powiedział kiedyś w wywiadzie: "kiedy piszę równanie na tablicy, widzę numery i litery w innych kolorach". Pewien artykuł wyjaśnia, że Feynman należy do grupy ludzi, dla których dwa może być żółte, słowo samochód może smakować jak truskawkowy dżem, a określone dźwięki wywoływać obraz koła.
Ward twierdzi, że synestezja jnie jest pod żadnym względem chorobą: "inaczej jak w przypadku dolegliwości psychiatrycznych, synestezja nie upośledza podstawowych funkcji poznawczych, sprawia jedynie, że ludzie nią dotknięci odczuwają pozytywne symptomy, których większości ludziom brakuje". Stanowi to jednak duży problem dla dzieci w wieku szkolnym, które nie potrafią zrozumieć dlaczego odczuwają w inny sposób niż inni.

Ku mojemu dużemu zaskoczeniu, niektóre opracowania wskazują, że jedna na trzysta osób ma objawy synestezji (mimo, że większość mówi o wskaźniku jeden na dwa tysiące).

Następnego dnia po spotkaniu przedzwoniłem do mojej przyjaciółki i zapytałem jakie uczucie kojarzy jej się z moją osobą. "Łagodność" - brzmiała odpowiedź.

Cóż, synestezja nie może być zawsze logiczna!



Tłumaczenie: JR