21lipca 2003 r., Jordania, Morze Martwe

   21 lipca byłem w Jordanii, a dokładnie nad Morzem Martwym, zaproszony przez Królową, w celu napisania tekstu, który byłby częścią ceremonii otwarcia spotkania Światowego Forum Ekonomicznego (WEF). Gdy spotkanie dobiegło końca, wziąłem udział w obiedzie, podczas którego, znalazłem się w nadzwyczajnej sytuacji.
   Przy stole, naprzeciwko mnie siedział Król i Królowa Jordanu, Sekretarz Stanu Colin Powell, Reprezentant Ligi Arabskiej, Izraelski Minister Spraw Zagranicznych , Prezydent Niemiec, Prezydent Afganistanu Hamid Karzai i inne prominentne nazwiska, zaangażowane w proces wojen i pokoju, którego jesteśmy świadkami. Mimo, że temperatura była bliska 40oC, nad pustynią unosił się łagodny wiatr, pianista grał sonaty, niebo był o zachmurzone, a pochodnie rozstawione w ogrodzie oświetlały całe miejsce.    Po drugiej stronie Morza Martwego mogliśmy dostrzec Izrael i światła Jeruzalem, świecące nad horyzontem. Innymi słowy, wszystko trwało w harmonii i pokoju - w tej właśnie chwili uzmysłowiłem sobie, nie tracąc z oczu rzeczywistości , że ten szczególny moment był prawdziwym snem. Mimo, że w ciągu kilku miesięcy wzrastał pesymizm, to jeśli ludzie potrafią jeszcze usiąść razem i prowadzić rozmowy, nic nie jest stracone.
    Nieco później, Królowa Rannia zaznaczyła, że miejsce spotkania zostało wybrane, ze względu na swój symboliczny charakter: Morze Martwe jest najniżej położonym miejscem na powierzchni Ziemi (401 metrów poniżej poziomu morza). Aby zejść niżej, musielibyśmy zanurkować - lecz w tym specyficznym miejscu, zasolenie wody sprawia, że ciało zostaje wypchnięte z powrotem na powierzchnię. Tak wygląda właśnie długi i bolesny proces pokojowy na Bliskim Wschodzie: nie można zejść poniżej obecnej fazy.    Gdybym włączył telewizor tego wieczoru, dowiedziałby mię o śmierci żydowskiego osiedleńca i młodego Palestyńczyka. Jednak byłem obecny na obiedzie, z dziwnym uczuciem, że ten wieczorny spokój mógłby zamieszkać w całym regionie, że ludzie mogliby zacząć rozmawiać jeden do drugiego, tak jak ci, obecni tutaj, że Utopia jest możliwa i że człowiek może zejść głębiej.

   Jeśli pewnego dnia będziesz miał możliwość wyjazdu na Bliski Wschód, nie zapomnij odwiedzić Jordanu (cudowny, ciepły kraj), wtedy udaj się nad Morze Martwe i spójrz na Izrael, po drugiej stronie rzeki. Tam i wtedy zrozumiesz, że pokój jest konieczny i możliwy. Poniżej zamieszczam tekst, który napisałem, aby odczytać go przy akompaniamencie wspaniałych improwizacji żydowskiego skrzypka Ivry Gitlis.

   Pokój nie jest przeciwieństwem wojny.
Możemy nosić w sercu pokój, nawet w samym środku okrutnej bitwy, ponieważ walczymy o nasze marzenia. Kiedy wszyscy nasi przyjaciele stracili nadzieję, pokój Dobrej Walki pomaga nam przetrwać.
   Matka, która karmi swoje dziecko ma pokój w swoich oczach, nawet gdy jej ręce drżą, w czasie kiedy dyplomacja zawodzi, bomby spadają wszędzie wokół, a żołnierze giną. Łucznik napinający swój łuk nosi pokój w swoim umyśle, nawet kiedy jego mięśnie są napięte.

   Dla wojowników światła, pokój nie jest przeciwieństwem wojny, ponieważ są oni zdolni:

   A) Odróżnić to, co jest chwilowe, od tego, co jest trwałe. Potrafią walczyć o swoje marzenia i swoje przetrwanie, lecz szanują więzy, które rozwinęły się przez pewien czas, między kulturami i religiami;
   B) Wiedzieć, że ich przeciwnicy nie koniecznie są ich wrogami;
   C) Zdać sobie sprawę, że ich działanie będzie miało wpływ na pięć kolejnych pokoleń i że ich synowie oraz wnukowie będą cieszyć się lub cierpieć z powodu konsekwencji;
   D) Pamiętać, że księga I Ching mówi: wytrwałość jest korzystna. Jednak nie należy mylić wytrwałości z uporem - bitwy, które trwają dłużej niż jest to konieczne, kończą się zniszczeniem zapału, niezbędnego do odbudowy;

   Dla wojownika światła abstrakcja nie istnieje, każda sposobność na zmianę siebie, jest sposobnością na zmianę świata.
Dla wojownika światła nie istnieje pesymizm. Będzie wiosłował pod prąd tak długo, jak to konieczne, bo kiedy będzie już stary i zmęczony, będzie mógł powiedzieć swoim wnukom, że przyszedł na świat po to, aby lepiej zrozumieć swojego sąsiada i nie potępiać swojego brata.